Cựu CTO OpenAI Mira Murati vừa làm chuyện mà cả Thung lũng Silicon phải quay lại nhìn: gọi 2 tỷ USD vốn seed cho startup Thinking Machines, chưa có sản phẩm, chưa có doanh thu. Vòng đầu tư do Andreessen Horowitz (a16z) dẫn đầu, Nvidia góp vốn, và hai phần ba đội ngũ là cựu nhân viên OpenAI. Mình không biết bạn nghĩ sao, nhưng con số đó đủ khiến mọi founder AI khác nhìn lại roadmap của mình.
Thinking Machines là gì và tại sao 2 tỷ USD là con số gây sốc?
Thinking Machines là startup AI do Mira Murati thành lập sau khi rời OpenAI vào tháng 9/2024. Công ty tập trung xây dựng các nền tảng AI tiên tiến, nhưng đến nay chưa công bố bất kỳ sản phẩm cụ thể nào. Vòng seed 2 tỷ USD do a16z dẫn đầu, với sự tham gia của Nvidia và một số nhà đầu tư lớn khác, vượt xa mọi kỷ lục seed round trước đó trong ngành AI.
Để bạn hình dung: AnthropicRaised vòng seed khoảng 124 triệu USD. Mistral gọi được khoảng 110 triệu euro ở vòng đầu. Thinking Machines gọi gấp 15-20 lần con số đó, mà chưa có product-market fit rõ ràng. Điều duy nhất họ có là niềm tin rằng đội ngũ của Murati sẽ tạo ra được thứ gì đó đáng giá.
Mira Murati là ai mà nhà đầu tư tin đến vậy?
Mira Murati từng là CTO của OpenAI từ 2018 đến 2024, người trực tiếp giám sát phát triển GPT-3, GPT-4, DALL-E, và ChatGPT. Bà từng tạm thời làm CEO sau khi Sam Altman bị sa thải ngắn ngủi vào tháng 11/2023. Rời OpenAI, Murati mang theo không chỉ kinh nghiệm vận hành một trong những phòng thí nghiệm AI quan trọng nhất thế giới, mà còn mạng lưới quan hệ sâu rộng với các nhà nghiên cứu hàng đầu.
Khi so sánh Murati với các cựu lãnh đạo OpenAI khác như Ilya Sutskever (đã thành lập SSI, gọi được 1 tỷ USD ở vòng seed), Murati rõ ràng đang nhắm đến một tầm vóc lớn hơn. Không chỉ an toàn AI (như SSI), mà còn là nền tảng AI thực tế, ứng dụng được.
Đội ngũ hai phần ba ex-OpenAI có ý nghĩa gì?
Theo báo cáo, khoảng hai phần ba đội ngũ Thinking Machines là cựu nhân viên OpenAI. Điều này có hai mặt. Mặt tích cực: họ đã cùng nhau làm việc nhiều năm, hiểu cách xây dựng và scale các model lớn, có quy trình làm việc ăn khớp. Mặt rủi ro: OpenAI hiện đang có chính sách non-compete khá gắt, và đã có dấu hiệu căng thẳng nội bộ khi nhân viên chave cửa ra đi.
Nếu bạn theo dõi ngành AI, sẽ thấy pattern này khá giống với những gì đã xảy ra giữa Google DeepMind và các startup Anh như Anthropic hay Mistral. Người talent đi theo người lãnh đạo họ tin tưởng, không nhất thiết theo công ty trả lương cao nhất.
Nvidia góp vốn cho Thinking Machines có gì đáng chú ý?
Nvidia tham gia vòng đầu tư này không chỉ vì tiền. Khi Nvidia đầu tư vào một startup AI, họ thường đi kèm với thỏa thuận sử dụng GPU Nvidia exclusivity hoặc ưu đãi. Điều này có nghĩa là Thinking Machines nhiều khả năng sẽ chạy infrastructure trên Nvidia, thay vì tự xây dựng chip riêng như Meta hay Google.
So sánh với cách Nvidia đầu tư vào các startup AI khác như Cohere hay Perplexity, pattern khá nhất quán: rải vốn rộng, đảm bảo ai cũng dùng chip của mình. Nhưng khi Nvidia bỏ tiền vào một công ty chưa có sản phẩm, họ đang đặt cược vào con người, không phải công nghệ.
Vòng seed 2 tỷ USD nói điều gì về thị trường AI 2025-2026?
Nếu bạn nghĩ thị trường AI đang hạ nhiệt, con số 2 tỷ USD cho một vòng seed chứng minh điều ngược lại. Tiền đang đổ vào AI nhanh hơn bao giờ hết, nhưng tiêu chí đã thay đổi. Nhà đầu tư không cònplacing cược vào ý tưởng hay whitepaper. Họ đang đặt cược vào con người, đặc biệt là những người đã từng scale một sản phẩm AI từ zero đến hàng trăm triệu người dùng.
Theo dữ liệu từ PitchBook, tổng vốn đầu tư vào AI trong nửa đầu 2025 đã vượt 120 tỷ USD, tăng hơn 80% so với cùng kỳ năm trước. Nhưng số deal đang giảm, nghĩa là tiền tập trung vào ít công ty hơn, với mỗi deal lớn hơn. Thinking Machines là minh chứng rõ nhất cho xu hướng này.
Founder Việt Nam cần học gì từ câu chuyện này?
Mình biết, không ai ở Việt Nam có thể gọi 2 tỷ USD seed. Nhưng logic đằng sau deal này rất thực tế. Thứ nhất, personal brand của người sáng lập quan trọng không kém product. Murati không cần pitch deck đẹp, cô chỉ cần nói “tôi từng xây dựng ChatGPT”. Thứ hai, mạng lưới talent đi theo bạn, không theo công ty. Nếu bạn muốn khởi nghiệp AI, hãy xây dựng đội ngũ lõi trước, sản phẩm sau.
Thứ ba, nhà đầu tư GPU (Nvidia) đang là kingmaker trong ngành AI. Hiểu được logic đầu tư của họ, bạn sẽ hiểu được ai sẽ là người chiến thắng trong 3-5 năm tới. Không phải model nào mạnh nhất, mà là ai có quyền truy cập compute rẻ nhất.
Câu hỏi thường gặp
Thinking Machines sẽ xây dựng sản phẩm gì?
Hiện tại chưa có thông tin chính thức. Nguồn tin cho biết công ty tập trung vào nền tảng AI tiên tiến, có thể liên quan đến multimodal models hoặc AI agents. Với đội ngũ phần lớn từ OpenAI, nhiều khả năng họ sẽ nhắm đến mô hình ngôn ngữ lớn thế hệ mới.
Vòng seed 2 tỷ USD có phải lớn nhất lịch sử không?
Đúng, đây là vòng seed lớn nhất từng được ghi nhận trong ngành AI, vượt xa kỷ lục trước đó. Để so sánh, SSI của Ilya Sutskever gọi 1 tỷ USD seed, xAI của Elon Musk gọi vốn ở các vòng lớn hơn nhưng không phải ở giai đoạn seed.
Mira Murati rời OpenAI vì lý do gì?
Murati rời OpenAI vào tháng 9/2024, tuyên bố muốn tự khám phá cơ hội mới sau sáu năm gắn bó. Bà cho rằng AI đang ở bước ngoặt và muốn tự xây dựng nên tảng mới thay vì tiếp tục phát triển trong khuôn khổ OpenAI.
