Tôi vừa đọc xong nghiên cứu mới của OtterlyAI: chạy 100 truy vấn tìm kiếm hàng đầu nước Đức qua cả hai hệ AI của Google, thu về tổng cộng hơn 30.000 trích dẫn. Kết quả khiến tôi phải ngồi dậy chỉnh lại strategy cho mấy khách đang làm GEO. Vì dữ liệu cho thấy một sự thật nhiều SEOer chưa chấp nhận: AI Mode và AI Overviews là hai hệ thống khác nhau, chơi theo hai bộ luật khác nhau. Tối ưu cho một cái và bỏ quên cái kia nghĩa là bạn đang mất một nửa chiến trường.
Nghiên cứu OtterlyAI đo được gì?
OtterlyAI chạy 100 truy vấn phổ biến nhất tại Đức qua cả AI Mode và AI Overviews, sau đó theo dõi toàn bộ trích dẫn mà hai hệ này sinh ra. Tổng cộng 32.851 citation được ghi nhận: 30.353 từ AI Mode và 2.498 từ AI Overviews, trải trên 3.621 domain duy nhất. Đây là mẫu lớn đủ để rút ra quy luật, không phải cảm tính kiểu “tôi thấy site mình được nhắc trong ChatGPT hôm qua”.
AI Mode và AI Overviews khác nhau thế nào về mức độ kích hoạt?
Khác nhau từ gốc. AI Mode kích hoạt 100/100 truy vấn, tức luôn luôn bật. AI Overviews chỉ xuất hiện ở 49/100 truy vấn, tức gần một nửa số query không có answer box nào cả. Với những query cả hai cùng trả lời, AI Mode trung bình trích dẫn 310 nguồn so với 51 nguồn của AI Overviews. Nói cách khác, AI Mode như một trợ lý nghiên cứu đào sâu, còn AI Overviews như một lớp câu trả lời được tuyển chọn kỹ.
| Chỉ số | AI Mode | AI Overviews |
|---|---|---|
| Tỷ lệ kích hoạt | 100/100 query | 49/100 query |
| Tổng trích dẫn | 30.353 | 2.498 |
| Trích dẫn trung bình/query (cả hai cùng bật) | 310 | 51 |
| Domain duy nhất | 3.621 | 615 |
| Mức độ tập trung top 10 domain | 18,8% | 21,8% |
Nguồn nào thắng trong AI Mode?
Nhãn hiệu và nội dung do brand tự sở hữu. Site bán lẻ chiếm 14,2% trích dẫn trong AI Mode, so với chỉ 4,4% trong AI Overviews. Các property của chính Google như support.google.com hay play.google.com cũng được ưu ái rõ rệt: 8,8% so với 3,6%. Đáng chú ý nhất là brand query: khi người dùng gõ tên thương hiệu, AI Mode trích dẫn ngược về chính website đó với tỷ lệ cực cao. DHL đạt 58,7%, Rossmann đạt 62,9%, MediaMarkt và Spiegel đều trên 55%.
Nguồn nào thắng trong AI Overviews?
Video và nguồn thứ ba có uy tín. YouTube chiếm 6,33% tổng trích dẫn AI Overviews nhưng chỉ 2,02% trong AI Mode, tức lợi thế gấp 3 lần. Nguồn chính phủ và tổ chức chính thức over-index mạnh: cơ quan an ninh mạng liên bang Đức bsi.bund.de chiếm 1,04% share ở AI Overviews so với 0,01% ở AI Mode, chênh nhau 100 lần. Đáng nói: ngay cả khi người dùng tìm đúng tên thương hiệu, AI Overviews vẫn thiên về trích dẫn bên thứ ba. DHL chỉ giữ 15,4% citation cho dhl.de, MediaMarkt và Spiegel thậm chí bằng không.
| Nguồn | Share trong AI Overviews | Share trong AI Mode |
|---|---|---|
| YouTube | 6,33% | 2,02% |
| Wikipedia | 4,76% | 3,63% |
| Google.com và property Google | 0,04% (google.com) | 3,41% (google.com) |
| Site bán lẻ (retail) | 4,4% | 14,2% |
| bsi.bund.de (chính phủ Đức) | 1,04% | 0,01% |
Vì sao Wikipedia lại là kẻ thắng suốt cả hai hệ thống?
Vì nó là nguồn “sự thật phổ quát” duy nhất trong danh sách. Wikipedia giữ 4,76% share ở AI Overviews và 3,63% ở AI Mode, gần như đều nhau dù hai hệ có triết lý trái ngược. Với tôi đây là phát hiện practical nhất của cả nghiên cứu: nếu thông tin về thương hiệu bạn trên Wikipedia sai hoặc thiếu, cái sai đó sẽ lan ra toàn bộ hệ sinh thái AI search. Đây là việc foundational nên làm trước cả khi đặt mục tiêu GEO. Tôi đã từng thấy một khách hàng bị ghi sai năm thành lập trên Wikipedia, và con số sai đó xuất hiện nguyên văn trong câu trả lời của cả ba chatbot lớn.
SEOer nên hành động gì ngay tuần này?
Theo tôi, có bốn việc ưu tiên. Một, theo dõi AI Mode và AI Overviews tách biệt, vì 49% query không có AI Overviews nghĩa là chỉ nhìn vào đó bạn sẽ bỏ sót nửa bức tranh. Hai, rà soát ngay Wikipedia về thương hiệu. Ba, làm video cho các topic giá trị nhất, vì YouTube gần như là con hào cạnh tranh trong AI Overviews. Bốn, xây nội dung owned sâu và rộng trên toàn site: category page, product page, tài liệu hỗ trợ, FAQ, vì AI Mode thưởng cho độ phủ.
- E-commerce và B2C: dồn sức vào AI Mode trước, làm sâu kiến trúc site và nội dung sản phẩm.
- Publisher và media: video là bắt buộc nếu muốn xuất hiện trong AI Overviews.
- B2B và SaaS: xây glossary, hub giáo dục, tài liệu kỹ thuật, và kiếm trích dẫn từ nguồn chính quyền, tổ chức ngành.
- Local business: tận dụng tỷ lệ kích hoạt 100% của AI Mode với nội dung local toàn diện và quản lý review.
Góc nhìn của tôi: thời đại tối ưu một hệ thống đã hết
Nhiều bạn còn đang tranh luận “AI có giết chết SEO không”, trong khi câu hỏi đúng đã đổi thành “bạn đang tối ưu cho AI nào”. Dữ liệu 30.000 trích dẫn này cho thấy Google đang chạy song song hai triết lý: một bên là research agent ưu tiên độ phủ, một bên là answer engine ưu tiên độ tin cậy. Đừng tin lời hứa rằng một nội dung sẽ thắng cả hai. Hãy nhìn vào data, chia kênh đo lường riêng, và phân bổ ngân sách nội dung theo nơi khách hàng của bạn thực sự xuất hiện. Với các site tiếng Việt, tôi dự đoán khoảng cách tương tự sẽ xuất hiện khi AI Mode mở rộng thị trường, nên đây là lúc tốt để dọn hàng trước.
Nếu bạn muốn nắm phần dữ liệu nền tảng, tôi khuyên đọc thêm bài phân tích 50 domain được trích dẫn nhiều nhất trong AI Overviews của Ahrefs, cùng hướng dẫn đọc AI Report trong Google Search Console để bắt đầu đo lường hai hệ này tách biệt. Trường hợp bạn muốn thấy dữ liệu query thật của AI Mode, đừng bỏ qua bài 1.127 query AI Mode rò rỉ vào Search Console.
