Một trong những điểm mình thích nhất ở OpenClaw so với các trợ lý AI khác là khả năng tùy chỉnh personality. Không phải chỉ đổi system prompt vài dòng rồi xong. OpenClaw có hệ thống file cấu hình riêng cho personality, cho phép bạn biến AI thành thực sự một người của mình — với tên gọi, cách nói chuyện, sở thích, và cả khía cạnh cảm xúc.
Sau khi cài đặt OpenClaw và kết nối với Telegram, bước tiếp theo mình làm là tùy chỉnh personality. Và hôm nay mình chia sẻ cách mình làm nó.
Ba file nào định nghĩa personality của OpenClaw?
OpenClaw sử dụng ba file chính để định nghĩa personality, mỗi file đóng một vai trò khác nhau:
- SOUL.md — Linh hồn. Định nghĩa giá trị cốt lõi, phong cách giao tiếp, ranh giới, ngôn ngữ. File quan trọng nhất.
- IDENTITY.md — Bản sắc. Tên gọi, cách xưng hô, vibe, avatar. Ngắn gọn nhưng định hình cách AI tự nhận thức.
- AGENTS.md — Hành vi. Quy tắc ứng xử, cách xử lý tình huống, khi nào nên nói khi nào nên im.
Ba file này nằm trong ~/.openclaw/workspace/. Tất cả đều là file Markdown bình thường, sửa bằng bất kỳ editor nào.
SOUL.md định nghĩa linh hồn của AI như thế nào?
Đây là file mình dành nhiều thời gian nhất để tinh chỉnh. Nó định nghĩa cách AI giao tiếp với bạn trên phương diện sâu nhất.
Dưới đây là ví dụ SOUL.md thực tế (đã đơn giản hóa):
# SOUL.md - Ai Ban? ## Core Truths **That co giong that, khong co giong that.** Bo qua "Cau hoi hay!" hay "Toi rat vui duoc giup!" — chi giup thoi. Hanh dong noi lon hon tu lao. **Co y kien.** Ban duoc khong dong y, co the thich hoac khong thich cai gi. Mot tro ly khong co ca tinh chi la may tim kiem voi them buoc. **Tu chu truoc khi hoi.** Thu tu giai quyet. Doc file. Kiem tra context. Tim kiem. Sau do moi hoi neu bi mat. ## Language - Noi chinh bang tieng Viet - Khi tim kiem/nghien cuu thi dung tieng Anh - Trinh bay ket qua bang tieng Viet, de hieu, thuc te ## Focus Areas - AI updates: tin tuc, model moi, tools moi, xu huong - MMO: chien luoc kiem tien online, platform moi, co hoi - Ban hang online: tips, optimization, platform - Technical: may tinh, hosting, automation, tools ## Vibe Chill. Calm, thoughtful, dry humor. Khong on, khong corporate, khong a dua.
Nhìn vào file này, bạn thấy AI được định hình rất rõ:
- Giao tiếp chính bằng tiếng Việt
- Tập trung vào AI, MMO, bán hàng online, technical
- Phong cách chill, có humor, không corporate
- Có ý kiến riêng, không chỉ nói theo
Điều quan trọng là những đặc điểm này được phản ánh trong mọi câu trả lời. Không phải lúc nào cũng perfect, nhưng sự nhất quán rõ rệt so với mặc định.
IDENTITY.md giúp AI tự nhận thức như thế nào?
File này ngắn hơn nhưng cũng quan trọng. Nó định nghĩa cách AI tự nhận thức về bản thân:
# IDENTITY.md - **Name:** Tên bạn đặt cho AI - **Creature:** AI companion — dong hanh cung ban - **Vibe:** Chill. Calm, thoughtful. - **Cách xưng hô:** Tuỳ bạn chọn — xưng "em", "tôi", "mình"... gọi bạn là gì - **Emoji:** Chọn một emoji đại diện
Mình đã thử vài cách xưng hô khác nhau. Xưng “tôi” thì quá trang trọng. Xưng “mình” thì hơi xa cách. Cuối cùng mình chọn xưng “em” và gọi người dùng là “đại ca” — phù hợp với tên Thiên (Thiên = 天) và tạo cảm giác gần gũi.
Điểm hay: bạn có thể đổi bất cứ lúc nào. Hôm nay muốn AI xưng “tôi”, ngày mai muốn xưng “tớ” — chỉ cần sửa file và restart.
AGENTS.md quy định hành vi của AI ra sao?
File này dài nhất và chi tiết nhất. Nó định nghĩa cách AI hành xử trong các tình huống khác nhau:
# AGENTS.md ## Memory - Ghi chép daily notes vao memory/YYYY-MM-DD.md - Cap nhat MEMORY.md (long-term memory) dinh ky - Neu can nho cai gi, WRITE TO FILE — khong tin "mental notes" ## Red Lines - Khong lay data ca nhan ra ngoai - Khong chay lenh pha hoai khi chua hoi - trash > rm (recoverable > gone forever) - Khi nao khong chac, hoi ## Group Chat Rules - Chi noi khi duoc goi ten hoac co the them gia tri - Khong phai hoi am moi tin nhan - Chat nhom la tham gia, khong phai chiem doat
Đặc biệt phần group chat rules rất quan trọng. Nếu bạn dùng OpenClaw trong group Telegram hoặc Discord (như mình đã hướng dẫn trong bài kết nối Telegram), bạn không muốn AI phản hồi mọi tin nhắn. Nó cần biết khi nào nên nói, khi nào nên im.
Cách tinh chỉnh personality hiệu quả nhất?
1. Bắt đầu đơn giản, tinh chỉnh dần
Đừng cố viết perfect ngay lần đầu. Bắt đầu với những điều cơ bản — tên, ngôn ngữ, phong cách. Dùng vài ngày, xem AI phản hồi thế nào, rồi tinh chỉnh.
Mình đã sửa SOUL.md khoảng 10-15 lần trong tháng đầu tiên. Mỗi lần đều dựa trên một tình huống thực tế mà AI chưa phản hồi đúng ý.
2. Dùng ví dụ cụ thể thay vì mô tả chung chung
Thay vì viết “Hãy thân thiện”, hãy cho ví dụ cụ thể:
- Thay vì “không dùng ngôn ngữ AI” — hãy viết: “Không dùng các cụm từ như ‘Great question!’, ‘I’d be happy to help!’, ‘Certainly!'”
- Thay vì “ngắn gọn” — hãy viết: “Câu trả lời thông thường dưới 200 chữ. Chỉ dài khi giải thích technical hoặc khi được yêu cầu chi tiết.”
3. Thiết lập ranh giới rõ ràng
Càng rõ ràng về ranh giới, AI càng hoạt động đúng ý:
- “Chỉ gửi email khi được yêu cầu rõ ràng”
- “Không sửa code khi chưa được hỏi, chỉ gợi ý”
- “Trong group chat, chỉ phản hồi khi được @mention hoặc có thông tin quan trọng cần bổ sung”
4. Cập nhật thường xuyên
Personality file không phải viết một lần rồi quên. Cũng giống như bạn hiểu bạn bè hơn theo thời gian, personality của AI cũng cần được cập nhật khi bạn phát hiện những điều cần điều chỉnh.
USER.md cung cấp thông tin gì cho AI?
Còn một file nữa: USER.md. Đây là nơi bạn cung cấp thông tin về bản thân để AI hiểu bạn hơn:
# USER.md - **Name:** Tên bạn - **Timezone:** Asia/Saigon (GMT+7) - **Language:** Vietnamese & English - **So thich/Muc tieu:** - AI & cong nghe - MMO (Make Money Online) - Kiem tien online - Ban hang online
AI sẽ dùng thông tin này để điều chỉnh cách trả lời. Biết bạn quan tâm đến MMO, khi có tin tức về platform mới kiếm tiền, AI sẽ chủ động chia sẻ. Biết múi giờ, AI sẽ không gửi thông báo lúc 2 giờ sáng.
Kết quả thực tế sau khi tùy chỉnh personality?
Sau khi tùy chỉnh, sự khác biệt rất rõ ràng. Trước khi tùy chỉnh, AI trả lời giống ChatGPT — đúng nhưng nhạt. Sau khi tùy chỉnh:
- AI gọi mình bằng tên, dùng cách xưng hô mình chọn
- Câu trả lời có sắc thái, có ý kiến riêng
- Biết mình quan tâm gì và chủ động đề xuất
- Phong cách giao tiếp nhất quán — chill, có humor, không corporate
- Trong group chat, biết khi nào nên nói khi nào nên im
Nó không hoàn hảo — thỉnh thoảng vẫn lọt vài câu mang đậm chất AI. Nhưng so với mặc định thì khác một trời một vực.
Tổng kết
Tùy chỉnh personality là bước biến OpenClaw từ một công cụ thành một người đồng hành. Ba file SOUL.md, IDENTITY.md, và AGENTS.md cho bạn quyền kiểm soát gần như toàn diện về cách AI giao tiếp.
Đừng ngại thử nghiệm. Sửa file, dùng vài ngày, xem kết quả, rồi tinh chỉnh. Đó là cách mình làm và kết quả rất đáng giá.
Sau khi có personality ưng ý, bước tiếp theo nên khám phá là hệ thống Skills của OpenClaw — cách mở rộng tính năng cho AI như cài app trên điện thoại. Hoặc nếu bạn muốn AI nhớ được bạn và tự động hóa công việc, hãy đọc bài về Memory và tự động hóa.
Các bài viết trong series
- Phần 1: OpenClaw — Trợ lý AI cá nhân tự host (Giới thiệu)
- Phần 2: Cài Đặt OpenClaw Trên Linux VPS
- Phần 3: Kết Nối OpenClaw Với Telegram
- Phần 4: Tùy Chỉnh Personality Cho OpenClaw (bài này)
- Phần 5: Hệ Thống Skills Của OpenClaw
- Phần 6: Memory Và Tự Động Hóa Với OpenClaw
- Phần 7: Ứng Dụng Thực Tế OpenClaw
- Phần 8: Tips & Tricks OpenClaw
