Theo báo cáo mới nhất từ IDC công bố ngày 8/7/2026, thị trường PC toàn cầu chỉ đạt 68.2 triệu đơn vị trong Q2/2026, giảm 4.9% so với cùng kỳ. Đây là lần giảm đầu tiên sau 9 quý liên tiếp tăng trưởng. Và nguyên nhân không phải do người dùng hết nhu cầu — mà do cuộc đua AI đang hút cạn nguồn cung RAM toàn cầu.
Mình theo dõi thị trường phần cứng mấy tháng nay và thấy rõ xu hướng này. Giá RAM từ DDR4 đến DDR5 đều đội lên không phanh. Các trung tâm AI như OpenAI, Google, Meta, Amazon thuê hàng nghìn GPU Nvidia mỗi ngày, và mỗi cụm GPU cần kèm hàng trăm GB HBM memory. Nguồn cung bị vắt kiệt, giá đội lên, và người chịu thiệt cuối cùng là người mua PC bình thường.
RAMageddon 2026 là gì và tại sao bạn cần quan tâm?
RAMageddon là cái tên giới công nghệ đặt cho cuộc khủng hoảng thiếu hụt chip memory hiện nay. Các trung tâm dữ liệu AI tiêu thụ lượng RAM khổng lồ để train model và chạy inference, đặc biệt là HBM (High Bandwidth Memory) cho GPU AI. Nguồn cung bị ưu tiên hết cho AI, khiến RAM thông thường cho PC cũng khan hiếm và đội giá theo.
IDC cho biết tình trạng này sẽ kéo dài đến đầu năm 2028. Nếu bạn định build PC hay mua laptop mới trong 1-2 năm tới, budget cho RAM sẽ phải tăng gấp rưỡi, thậm chí gấp đôi so với giá cũ.
Thị trường PC Q2/2026 giảm cụ thể ra sao?
Con số 4.9% nghe không nhiều, nhưng đặt trong bối cảnh 9 quý liên tục tăng thì đây là tín hiệu xấu. Đáng chú ý, đây không phải giảm do nhu cầu yếu mà giảm do thiếu hàng để bán. Các hãng PC cố kéo hàng tồn kho về sớm nhất có thể nhưng vẫn không đủ đáp ứng.
Theo Jitesh Ubrani từ IDC, điều bất ngờ nhất là doanh thu tăng dù sản lượng giảm. Các hãng đẩy tăng giá nhanh hơn tốc độ giảm cầu. Tóm lại, bạn mua ít PC hơn nhưng phải trả tiền nhiều hơn. Đây là điều mà mình tin nhiều người trong ngành đã lường trước nhưng không nghĩ nó đến nhanh thế.
Top 5 hãng PC: Ai tăng ai giảm?
Mình so sánh 5 hãng lớn nhất theo dữ liệu IDC Q2/2026, và kết quả khá bất ngờ:
- Lenovo: 16.6 triệu máy, 24.4% thị phần, giảm 2.1% — vẫn số 1 nhưng hơi tụt
- HP: 13.0 triệu máy, 19.1% thị phần, giảm 9.0% — giảm mạnh nhất trong top 5
- Dell: 9.3 triệu máy, 13.6% thị phần, giảm 5.0% — ổn định ở phân khúc doanh nghiệp
- Apple: 6.7 triệu máy, 9.9% thị phần, tăng 10.1% — người thắng cuộc lớn nhất
- ASUS: 5.0 triệu máy, 7.4% thị phần, tăng nhẹ 0.2%
HP giảm 9% là con số đáng lo nhất. Trong khi Apple tăng hơn 10% nhờ ra mắt MacBook Neo đúng thời điểm. Dù Apple cũng phải tăng giá theo thị trường chung, họ vẫn giữ lợi thế cạnh tranh nhờ kiểm soát nguồn cung tốt hơn.
Vì sao Apple lại thắng khi toàn thị trường giảm?
Mình thấy có 3 lý do chính. Thứ nhất, Apple có năng lực đàm phán nguồn cung mạnh hơn hầu hết đối thủ, vì họ mua số lượng memory khổng lồ cho iPhone, iPad, Mac cùng lúc. Thứ hai, MacBook Neo ra mắt đúng lúc người dùng đang tìm giải pháp thay thế đắt đỏ. Thứ ba, chip Apple Silicon dùng unified memory nên ít phụ thuộc vào RAM rời hơn đối thủ Windows.
Điều này củng cố xu hướng mình quan sát từ đầu năm: hãng lớn có sức mua nguyên vật liệu khổng lồ sẽ ngày càng chiếm ưu thế. Hãng nhỏ không cạnh tranh được về giá mua nguyên liệu thì chỉ có nước rút lui.
Khủng hoảng RAM còn kéo dài bao lâu?
IDC dự báo tình trạng thiếu memory sẽ kéo dài đến đầu năm 2028. Đây không phải vấn đề ngắn hạn. Vòng đời xây dựng nhà máy chip memory mới mất 2-3 năm, và các nhà máy đang xây hiện nay đều ưu tiên HBM cho AI hơn là DDR5 thông thường.
Nửa sau 2026, IDC cảnh báo sẽ có thêm đợt tăng giá. Các kênh phân phối đã báo cáo tồn kho ở mức giá cao, tạo áp lực lên cả nhà bán lẻ lẫn người dùng cuối. Nếu bạn đang chờ giá RAM giảm, mình khuyên đừng chờ thêm nữa.
Cuộc đua AI đang tiêu tốn bao nhiêu tiền?
Để bạn hình dung mức độ khổng lồ: Amazon vừa bị rò rỉ tài liệu nội bộ cho thấy dự án Moonraker (nâng cấp Alexa thành AI agent) tiêu tốn hơn 100 triệu USD chỉ riêng chi phí GPU trong năm 2026. Và đó mới là một dự án của một công ty.
Meta, Google, Microsoft, OpenAI đều chi số tiền tương tự hoặc lớn hơn. Mọi chi phí này cuối cùng đổ vào chuỗi cung ứng memory chip. Samsung vừa báo lãi Q2 gấp 19 lần năm trước chủ yếu nhờ bán memory cho AI. Có người đau thì có người sướng, đúng kiểu thị trường.
Bạn nên làm gì nếu cần mua PC trong năm 2026?
Nếu việc mua không gấp, mình khuyên cân nhắc đợi đến cuối 2027 khi giá có thể bắt đầu hạ nhiệt. Nếu phải mua ngay, ưu tiên các model dùng chip Apple Silicon vì ít bị ảnh hưởng bởi khủng hoảng RAM rời. Trên Windows, chọn máy có sẵn cấu hình RAM cao từ nhà sản xuất thay vì mua RAM rời nâng cấp sau.
Một mẹo thực tế: mua PC dòng business từ Dell, HP, hoặc Lenovo thường ổn định giá hơn so với line consumer, vì các hãng ưu tiên giữ giá cho hợp đồng doanh nghiệp lớn. Ngoài ra, các model refurbish (tân trang) từ năm 2024-2025 cũng là lựa chọn đáng cân nhắc khi giá mới quá cao.
Ai hưởng lợi ai chịu thiệt từ RAMageddon?
Hưởng lợi: Samsung, SK Hynix, Micron (nhà sản xuất memory), Apple (nhờ kiểm soát nguồn cung), các ông lớn có sức mua lớn.
Chịu thiệt: Người tiêu dùng (giá cao hơn), hãng PC nhỏ (bị bóp nguồn cung), người build PC riêng (RAM lẻ đắt gấp rưỡi), startup AI (chi phí GPU vượt ngân sách).
Nếu bạn quan tâm sâu hơn về cách AI đang thay đổi thị trường phần cứng, mình đã có bài phân tích chi tiết về Samsung báo lãi gấp 19 lần nhờ AI chip và Meta Compute bán GPU dư thừa. Cả hai đều cho thấy cùng xu hướng: AI đang định hình lại toàn bộ ngành công nghiệp phần cứng.
Tóm lại
RAMageddon 2026 không phải tin đồn bốc đồng. Nó là hệ quả trực tiếp của cuộc đua AI mà ai cũng thấy nhưng ít ai chuẩn bị. Thị trường PC giảm 4.9% chỉ là phần nổi — phần chìm là giá PC sẽ tiếp tục tăng, hãng nhỏ bị consolidation, và memory trở thành thành phần đắt giá nhất trong mọi hệ thống máy tính.
Apple chứng minh một điều rõ ràng: ai kiểm soát được chuỗi cung ứng, người đó thắng. Câu hỏi đặt ra là các hãng PC Windows còn bao nhiêu thời gian trước khi bị bóp chết bởi chi phí nguyên liệu mà họ không thể kiểm soát?
