Ngày 3/6/2026, Google chính thức ra mắt báo cáo Search Generative AI Performance trong Search Console — lần đầu tiên site owner có thể đo lường riêng visibility bên trong AI Overviews và AI Mode. Tôi đã chờ tính năng này từ lúc AI Overviews ra mắt, và sau khi đọc kỹ tài liệu chính thức từ Google, đây là tất cả gì bạn cần biết.
Google Search Console Gen AI Performance Reports Là Gì?
Đây là báo cáo riêng biệt, tách biệt khỏi Performance report truyền thống, chuyên theo dõi cách nội dung của bạn xuất hiện trong các tính năng generative AI của Google Search: AI Overviews, AI Mode, và generative AI features trong Discover. Trước đây, impressions từ AI Overviews bị trộn lẫn vào báo cáo organic thông thường, khiến SEOer không biết chính xác nội dung có được AI sử dụng hay không. Báo cáo mới giải quyết vấn đề đó.
Báo Cáo Gen AI Cho Xem Những Gì?
Theo bài đăng chính thức trên Google Search Central Blog của Hillel Maoz (Search Ecosystem Engineering Manager) và Moshe Samet (Product Manager Lead), báo cáo cung cấp 5 chiều dữ liệu:
- Impressions: Tần suất URL từ site bạn xuất hiện trong generative AI features (Search + Discover)
- Pages: Danh sách URL cụ thể nào đang được AI hiển thị
- Countries: Phân bổ visibility theo quốc gia
- Devices: Thiết bị người dùng khi thấy site bạn (chỉ cho Search results)
- Dates: Theo dõi theo giờ, ngày, tuần, hoặc tháng
Nhưng đây là phần mà nhiều SEOer sẽ thất vọng: không có click data. Google chỉ cung cấp impressions, không cho biết người dùng có click vào link của bạn từ AI Overview hay không. Khi Barry Schwartz (Search Engine Roundtable) hỏi trực tiếp, Google chỉ trả lời chung chung rằng họ đang “làm việc với website owners để hiểu insights nào hữu ích nhất.”
Tại Sao Google Ra Báo Cáo Này Chữ Lúc Này?
Đây không phải động thái tự nguyện hoàn toàn. Báo cáo ra mắt cùng lúc với AI blocking controls — và cả hai đều được triển khai cho subset website owners ở Anh trước. Lý do: CMA (Competition and Markets Authority) của Anh yêu cầu pháp lý. CMA công bố: “Google will now also have to allow publishers to opt-out of allowing their content being used for the fine-tuning of AI models.”
Nhưng áp lực không chỉ đến từ regulator. Từ cuối 2025 đến đầu 2026, hàng loạt publisher bắt đầu dùng robots.txt để chặn AI crawler. Họ không nhìn thấy giá trị từ việc nội dung bị AI sử dụng mà không có cách đo lường. Google buộc phải minh bạch hơn nếu muốn publisher tiếp tục đóng góp nội dung cho hệ sinh thái AI của họ.
AI Blocking Controls: Site Owner Có Thể Chặn AI Nhưng Vẫn Giữ SEO?
Cùng lúc với báo cáo, Google giới thiệu toggle cho phép site owner chặn nội dung xuất hiện trong AI Overviews, AI Mode, và AI features của Discover mà vẫn giữ nguyên ranking trong traditional search. Google xác nhận rõ: “Blocking your content using this control will not be used as a ranking signal for search results outside of these generative AI Search features.”
Đây là điểm quan trọng. Trước đây, SEOer lo ngại rằng chặn AI sẽ bị phạt trên search thường. Google đã nói rõ là không. Tuy nhiên, Google cũng cảnh báo: “Sites that opt out will not receive traffic or impressions from our generative AI features.” Nghĩa là bạn chọn thoát, bạn mất hết traffic từ AI — fair enough.
Theo poll của Search Engine Roundtable, 33% SEOer nói họ sẽ chặn Google sử dụng nội dung cho AI features. Nhưng tôi nghi ngờ con số thực tế sẽ thấp hơn nhiều khi báo cáo performance cho thấy impressions từ AI đang tăng đều.
So Sánh Google vs Bing: Ai Đang Cho SEOer Nhiều Data Hơn?
Đây là phần thú vị nhất. Bing Webmaster Tools đã ra mắt AI Performance Report từ tháng 2/2026 — 4 tháng trước Google. Và Bing đang cung cấp data chi tiết hơn:
- Bing cung cấp: Citation counts, grounding queries (câu truy vấn nội bộ mà Copilot sinh ra khi cần retrieve content), click data
- Google cung cấp: Impressions, pages, countries, devices, dates (KHÔNG có clicks, KHÔNG có citation counts, KHÔNG có query data)
Sự khác biệt là rất lớn. Grounding queries của Bing cho bạn biết tại sao nội dung được AI chọn — bạn hiểu được Copilot diễn giải nội dung của bạn như thế nào và structured content cần thế nào. Google chỉ cho bạn con số impressions cuối cùng mà không nói vì sao. Nếu bạn muốn tối ưu GEO thực sự, Bing Webmaster Tools hiện đang là công cụ tốt hơn Google.
Tôi đã phân tích Bing AI Visibility Insights trước đây, và lúc đó Google chưa có gì tương đương. Giờ Google đã bắt đầu, nhưng vẫn còn lép vế về độ chi tiết.
FAQ Rich Results Bị Gỡ: Schema Này Chết Chưa?
Một update liên quan mà tôi cần nhắc: Google đã gỡ hoàn toàn FAQ rich results khỏi Search từ 7/5/2026. Search Console đang tháo dần reporting liên quan: bỏ FAQ appearance filter, xóa rich result report, và sẽ gỡ API support vào tháng 8/2026.
Nhưng đừng vội xóa FAQPage schema. Google xác nhận vẫn dùng nó để hiểu nội dung trang, dù không hiển thị visual nữa. Trang có FAQPage schema được báo cáo cao hơn 3,2 lần xuất hiện trong AI Overviews. Schema chết ở display, sống ở semantic understanding.
Spam Policies Mở Rộng Sang AI Search
Google xác nhận: spam policies giờ áp dụng cho cả AI search features. Mua bán hoặc thao túng citations trong AI Mode và AI Overviews bị coi là spam. Inauthentic brand mentions trong AI results sẽ bị xử lý giống như mua backlink.
Nếu bạn đang nghĩ đến việc trả tiền cho AI citation placement hay các “GEO shortcut” — đừng. Lỗ hổng đã đóng. Rủi ro giờ là thật: manipulated AI citation mang cùng rủi ro với bought backlink.
SEOer Cần Làm Gì Trong 7 Ngày Tới?
Sau khi đọc tất cả tài liệu và so sánh với data thực tế, đây là 5 bước tôi khuyên bạn làm ngay:
- Kiểm tra Search Console xem báo cáo Gen AI đã có chưa. Rollout đang giới hạn, chủ yếu UK trước. Nếu chưa thấy, check lại mỗi tuần.
- Export historical FAQ rich result data ngay. Trước khi Search Console gỡ hoàn toàn vào tháng 8/2026. Bạn sẽ cần data này để so sánh before/after.
- Thiết lập dual dashboard. Một cho organic search truyền thống, một cho AI visibility. Đây là điều tôi đã nhấn mạnh từ bài phân tích Ahrefs: ranking Google top 1 không còn bảo lãnh cho AI Overviews. Hai thước đo này đang di chuyển độc lập.
- Cross-reference Google + Bing data. Google cho impressions, Bing cho citation counts + grounding queries. Ghép hai nguồn lại, bạn có bức tranh GEO gần đầy đủ nhất hiện có.
- Không vội chặn AI features. Dù toggle đã có, impressions từ AI Overviews đang tăng. Chặn = mất hết traffic từ nguồn đang lớn nhất. Chỉ chặn nếu bạn có lý do bảo vệ nội dung bản quyền rất cụ thể.
Data Bắt Đầu Từ Bao Giờ?
Một chi tiết kỹ thuật quan trọng: dữ liệu trong báo cáo Gen AI chỉ bắt đầu từ 18/5/2026 trở đi. Không có historical data trước ngày này. Vì báo cáo mới ra, Google không backfill. Bạn sẽ cần 2-3 tháng tối thiểu để có trend có ý nghĩa thống kê.
GEO Đang Trở Thành KPI Độc Lập
Trước báo cáo này, GEO (Generative Engine Optimization) vẫn là khái niệm lý thuyết. Không có data, không có thước đo, không có benchmark. Giờ thì có. Khi Google chính thức tách AI visibility ra khỏi organic, GEO trở thành KPI độc lập. Client sẽ hỏi: “AI visibility của tôi thế nào?” — và bạn cần trả lời được bằng số liệu, không phải cảm giác.
Nếu bạn chưa bắt đầu đo lường GEO, bây giờ là lúc. Không phải vì nó mới, mà vì công cụ cuối cùng đã theo kịp lý thuyết.
Nguồn: Google Search Central Blog (3/6/2026), Search Engine Roundtable, Google Search Console Help Center, whitebunnie.com, elsner.com
