Google vừa ra mắt tính năng mà cộng đồng SEO chờ đợi từ lâu: Search Generative AI Performance Report và AI Blocking Controls ngay trong Search Console. Tính năng này đang rollout cho một nhóm nhỏ website tại Anh, nhưng sẽ mở rộng toàn cầu trong vài tháng tới. Đây là lần đầu tiên Google cung cấp dữ liệu chuyên sâu về cách website xuất hiện trong AI Overviews, AI Mode và AI Features trên Discover.
Sau khi theo dõi sát sao thông tin từ Google và UK CMA trong vài tuần qua, tôi nhận ra đây không chỉ là một report mới — mà là bước ngoắt trong cách SEOer đo lường thành công. Kỷ nguyên chỉ đếm click và position đã qua. Giờ là lúc đo lường AI visibility.
Google Search Console AI Performance Report Là Gì?
AI Performance Report là báo cáo mới trong GSC, hiển thị dữ liệu về cách website của bạn xuất hiện trong các tính năng AI tạo sinh của Google: AI Overviews, AI Mode, và AI Features trong Discover. Khác với Performance Report truyền thống (chỉ đo click, impression trên organic results), báo cáo này tập trung riêng cho AI-generated responses.
Báo Cáo AI Performance Bao Gồm Những Dữ Liệu Gì?
Google cung cấp 5 chiều dữ liệu chính trong báo cáo AI Performance. Cụ thể: Impressions — tần suất URL từ site bạn xuất hiện trong generative AI features; Pages — danh sách URL cụ thể được hiển thị trong AI; Countries — phân bổ theo quốc gia; Devices — thiết bị người dùng khi thấy website; Dates — theo dõi theo giờ, ngày, tuần, tháng.
Nhưng đây là điểm mà nhiều SEOer sẽ thất vọng: không có dữ liệu click. Google xác nhận với Barry Schwartz (Search Engine Roundtable) rằng hiện tại chưa cung cấp click data, với câu trả lời khá chung chung: “We’re continuing to work with website owners to understand what insights will be most helpful.”
Theo phân tích của tôi, lý do Google giấu click data rất rõ ràng: nếu AI Overviews giảm click xuống mức tồi tệ như nhiều nghiên cứu đã chứng minh (CTR position 1 giảm từ 27% xuống 11% khi có AIO), việc công bố con số thực tế sẽ gây làn sóng phản đối lớn từ publisher. Giữ impression-only là chiến lược PR an toàn hơn.
AI Blocking Controls: Có Nên Chặn Website Khỏi AI Search Không?
Google cung cấp toggle cho phép website owner opt-out hoàn toàn khỏi AI Overviews, AI Mode và AI Features trên Discover. Khi bật toggle này, nội dung của bạn sẽ không được dùng làm nguồn grounding hoặc hiển thị link trong AI responses.
Google khẳng định rõ: việc block sẽ không ảnh hưởng đến ranking trong organic search truyền thống. Toggle này tách biệt hoàn toàn với core ranking algorithm. Nhưng có một catch — site opt-out sẽ không nhận traffic hay impression từ generative AI features.
Ballot của Barry Schwartz trên mạng xã hội cho thấy 33% SEOer nói rằng họ sẽ block Google khỏi việc sử dụng nội dung trong AI features. Nhưng tôi nghi ngờ con số thực tế sẽ thấp hơn nhiều. Lý do đơn giản: khi đối thủ xuất hiện trong AI Overviews và bạn không, bạn mất mindshare. Rất ít doanh nghiệp sẵn sàng gánh rủi ro đó.
Tại Sao UK Ra Trước Các Quốc Gia Khác?
Không phải Google muốn — mà là bị ép. UK CMA (Competition and Markets Authority) ban hành yêu cầu pháp lý bắt buộc Google phải cung cấp transparency reporting và opt-out controls cho publisher. Theo thỏa thuận, Google có 9 tháng để rollout đầy đủ cho tất cả website tại Anh.
Hiện tại tính năng chỉ xuất hiện trên một subset nhỏ, chủ yếu domain .co.uk. Đây là giai đoạn testing trước khi mở rộng toàn cầu. Nếu bạn ở Việt Nam, khả năng cao sẽ đợi đến Q3 hoặc Q4/2026 mới thấy xuất hiện trong GSC dashboard.
5 Bước Chuẩn Bị Cho SEOer Việt Nam Ngay Bây Giờ
Dù tính năng chưa đến VN, bạn cần chuẩn bị trước. Dựa trên dữ liệu tôi thu thập từ 40 website đang theo dõi, đây là 5 việc nên làm ngay:
1. Tái cấu trúc cách đo lường AI visibility. Hiện tại most SEOer chỉ theo dõi organic position. Khi AI Performance Report mở rộng, bạn cần thêm dimension mới: AI impression share. Theo dữ liệu Seer, brand được cite trong AI Overviews tăng organic clicks +35%. Ai kiểm soát AI citation trước, người đó thắng.
2. Tối ưu nội dung cho AI grounding. AI Overviews ưu tiên nội dung có câu trả lời trực tiếp 40-60 từ, có FAQPage schema (tăng 3,2x khả năng được cite), và dữ liệu độc quyền. Nếu nội dung của bạn chỉ là rewrite của top 10 Google, AI sẽ không chọn bạn.
3. Thiết lập dual dashboard reporting. Đừng vứt bỏ organic metrics, nhưng thêm layer AI tracking. Sử dụng công cụ như Otterly.ai, Profound, hoặc Presenc để đo AI visibility trong lúc chờ GSC mở rộng. Bing Webmaster Tools cũng đã có AI Performance Report tương tự từ trước.
4. Quyết định chiến lược opt-out trước khi cần. Đừng đợi đến khi toggle xuất hiện mới suy nghĩ. Nếu site bạn phụ thuộc vào organic traffic (blog, tin tức, affiliate), opt-out khỏi AI search tương đương với việc tự cắt nguồn traffic tương lai. Nếu site bán hàng B2B cao cấp không cần traffic mass, opt-out có thể bảo vệ brand.
5. Theo dõi tín hiệu từ Google về click data. Google nói “sẽ thêm metrics theo thời gian” — câu cửa miệng quen thuộc. Nhưng áp lực từ UK CMA và publisher community có thể đẩy nhanh quá trình. Nếu Google công bố click data cho AI features, đó sẽ là tín hiệu cho thấy AI search đã đủ mature để công khai impact thực tế.
Sự Thật Về Dữ Liệu 50 Tuần Bị Mất
Một issue mà Google ít nói: GSC vừa fix lỗi data logging bị thiếu 50 tuần — nghĩa là dữ liệu Search Console từ khoảng tháng 4/2025 đến tháng 1/2026 có thể không chính xác hoặc bị mất hoàn toàn. Google xác nhận không thể recover dữ liệu này. Nếu bạn so sánh hiệu suất trước/sau một chiến dịch SEO chạy trong khoảng thời gian đó, kết quả có thể sai lệch đáng kể.
Đồng thời, Links Report trong GSC cũng đang bị lỗi — hiển thị dữ liệu không chính xác. Google cho biết đang fix nhưng chưa có ETA. Đây là lý do tôi luôn khuyến nghị dùng thêm Ahrefs hoặc Semrush để cross-reference backlink data, không dựa duy nhất vào GSC.
Đánh Giá Của Tôi: Bước Đúng Nhưng Quá Chậm
Sau khi phân tích kỹ, tôi đánh giá sự kiện này 6/10 về tầm tác động ngay lập tức, nhưng 8/10 về dài hạn. Lý do:
Điểm tốt: Lần đầu tiên Google công nhận AI search là một dimension riêng cần đo lường. Toggle opt-out cho publisher quyền kiểm soát (dù hạn chế). UK CMA tạo precedent để các quốc gia khác đòi hỏi tương tự.
Điểm yếu: Không có click data — metric quan trọng nhất với bất kỳ SEOer hay business owner nào. Rollout quá chậm (UK-only, subset nhỏ). Dữ liệu chỉ quay về 18/5/2026, không có historical data trước đó.
Nếu bạn là SEOer tại Việt Nam, lời khuyên của tôi rất đơn giản: đừng chờ GSC mở rộng mới bắt đầu quan tâm đến AI visibility. Kỷ nguyên GEO đã bắt đầu từ lâu. Site nào xây dựng authority trong AI citation trước, site đó sẽ có lợi thế không thể reverse khi tính năng mở rộng toàn cầu.
Theo tôi theo dõi, FAQPage schema vẫn là một trong những tín hiệu mạnh nhất để được AI cite. Và khi 48% AI citations đến từ earned media, chiến lược GEO không chỉ là tối ưu on-page — mà là xây brand presence trên toàn ecosystem.
