Google đang mở rộng Generative AI Controls trong Search Console ra toàn cầu. Sau một tháng chỉ dành cho các site tại Anh Quốc, tính năng này đã bắt đầu xuất hiện trên các website tại Mỹ và nhiều quốc gia khác. Đây là lần đầu tiên publisher được quyền chọn riêng biệt: có xuất hiện trong AI Overviews và AI Mode hay không, hoàn toàn tách biệt khỏi kết quả Search thông thường.
Generative AI Controls Trong Search Console Là Gì?
Generative AI Controls là phần cài đặt mới trong Google Search Console, cho phép chủ website quyết định xem nội dung của họ có được Google sử dụng để tạo phản hồi trong AI Overviews và AI Mode hay không. Trước đây, việc từ chối tham gia AI search đồng nghĩa với việc bị loại khỏi cả kết quả tìm kiếm thông thường. Giờ đây, hai tùy chọn này hoàn toàn độc lập.
Bạn có thể truy cập tính năng này tại Search Console > Settings > Generative AI controls. Lưu ý rằng không phải tất cả các site đều đã nhận được rollout này. Nhiều webmaster tại Mỹ đã xác nhận nhìn thấy tùy chọn mới trong vòng 24-48 giờ qua.
Tại Sao Việc Tách Biệt AI Search Và Regular Search Quan Trọng?
Dữ liệu từ nghiên cứu gần đây cho thấy AI Overviews làm giảm CTR 61% trên các truy vấn được hiển thị AI trả lời, nhưng trang được trích dẫn trực tiếp trong AI Overviews lại tăng tới 120% click. Điều này tạo ra một nghịch lý rõ ràng: AI ăn mất traffic của phần lớn trang web, nhưng thưởng cho một số ít được chọn làm nguồn trích dẫn.
Việc tách biệt hai chế độ giúp publisher có quyền kiểm soát chiến lược riêng. Bạn có thể ở lại Search thường nhưng rời AI Overviews nếu phân tích cho thấy AI đang cannibalize traffic của bạn mà không đền bù bằng citation.
Cách Kiểm Tra Website Đã Có Generative AI Controls Chưa?
Đăng nhập vào Google Search Console, chọn property muốn kiểm tra, sau đó vào Settings. Nếu thấy mục “Generative AI controls” thì site của bạn đã được rollout. Bạn cũng có thể thử truy cập trực tiếp thông qua đường dẫn /search-console/settings/search-gen-ai.
Nếu chưa thấy, hãy kiên nhẫn chờ đợi. Google đang rollout theo từng đợt và dự kiến sẽ覆盖 toàn bộ trong vài tuần tới. Theo chia sẻ từ cộng đồng SEO trên LinkedIn, nhiều property tại Mỹ đã bắt đầu nhận được tính năng này từ ngày 9-10 tháng 7.
Opt-Out AI Overviews: Nên Hay Không Nên?
Quyết định này phụ thuộc vào dữ liệu cụ thể của từng website. Nếu trang của bạn đang được AI trích dẫn thường xuyên với tỷ lệ click bù đắp tốt, việc ở lại có lợi. Ngược lại, nếu AI Overviews trả lời trọn vẹn câu hỏi của người dùng mà không cần click through, bạn đang bị mất traffic mà không nhận lại gì.
Tôi khuyến nghị kiểm tra báo cáo AI Performance trong Search Console trước khi quyết định. So sánh số impression và click từ AI Overviews với tổn thất click trên regular search cho cùng tập keyword. Chênh lệch âm rõ ràng thì mới nên cân nhắc opt-out. Nhớ rằng AI Overviews không đánh bình đẳng across mọi ngách.
Generative AI Controls Khác Gì So Với Nosnippet Hoài Niệm?
Nhiều SEO veteran sẽ nhớ đến nosnippet hay max-snippet tags. Tuy nhiên, Generative AI Controls hoạt động ở cấp độ rộng hơn: nó kiểm soát việc xuất hiện trong toàn bộ AI-generated responses, không chỉ snippet. Cũng khác với llms.txt mà Google đã phủ nhận, đây là cơ chế chính thức được Google cung cấp trực tiếp trong Search Console.
Đây là tín hiệu rõ ràng rằng Google thừa nhận quyền của publisher đối với nội dung của họ trong kỷ nguyên AI search. Câu hỏi còn lại là liệu Google sẽ tôn trọng lựa chọn này ở mức độ nào khi cửa sổ GEO đang dần đóng lại.
AI Performance Report: Đo Lường Trước Khi Quyết Định
Song hành với Generative AI Controls, Google cũng mở rộng AI Performance Report ra ngoài Anh Quốc. Báo cáo này hiển thị impression, click vàCTR riêng cho AI Overviews và AI Mode, tách biệt khỏi regular search metrics. Đây là công cụ không thể thiếu để đưa ra quyết định opt-out dựa trên data thay vì cảm tính.
Khi phân tích, hãy chú ý đến pattern: trang nào được cite nhiều, topic nào AI prefer trích dẫn, và quan trọng nhất là dwell time từ visitor đến từ AI so với regular search. Dữ liệu từ Google Search Central Live Milan cho thấy dwell time từ AI Overviews đang tăng, cho thấy chất lượng visitor từ AI có thể tốt hơn suy nghĩ ban đầu.
Bước Tiếp Theo Cho Publisher Và SEO Professional
Đầu tiên, kiểm tra Search Console ngay hôm nay để xem site đã có controls chưa. Thứ hai, nếu đã có, đừng vội opt-out. Hãy dành ít nhất 2-4 tuần thu thập dữ liệu từ AI Performance Report trước khi ra quyết định. Thứ ba, chạy A/B test nếu có thể: opt-out trên một nhóm subdomain hoặc section cụ thể, giữ nhóm còn lại.
Thị trường AI search đang thay đổi nhanh. Quyết định hôm nay có thể không còn đúng trong tháng tới. Điều quan trọng là duy trì quyền linh hoạt và dựa trên data, không phải fear-mongering. Generative AI Controls cho chúng ta công cụ, nhưng cách sử dụng mới định đoạt kết quả.
