Tuần cuối tháng 8/2026, Google âm thầm thay đổi một trong những thứ cốt lõi nhất của trang kết quả tìm kiếm: AI Overviews giờ đây tự động mở rộng toàn bộ câu trả lời ngay khi trang tải, kèm hộp “Ask anything” mở sẵn, và dồn mười đường link organic xuống rất sâu dưới màn hình. Đây không còn là thử nghiệm nhỏ lẻ nữa. Đây là đòn trực tiếp nhất vào vị trí hiển thị mà dân SEO đã đánh nhau suốt hai thập kỷ.
Chris Long phát hiện thay đổi này vào ngày 27/8 và Google đã xác nhận chính thức với cả Search Engine Roundtable lẫn The Verge trong ngày 28/8. Tôi đã theo dõi không ít cập nhật giao diện của Google, nhưng lần này khác: nó đổi hành vi mặc định của người dùng, chứ không chỉ thêm một khối mới trên SERP.
AI Overviews tự mở rộng diễn ra như thế nào?
Trước đây, AI Overviews chỉ hiển thị một đoạn tóm tắt ngắn kèm nút “Show more”. Người dùng muốn đọc hết phải chủ động bấm. Giờ đây, với một nhóm query nhất định, Google tải sẵn câu trả lời AI đầy đủ, độ dài tương đương trải nghiệm trong AI Mode, rồi mới đến hộp hội thoại “Ask anything” mở mặc định, và cuối cùng mới là danh sách link.
Nói cách khác, thứ tự trên màn hình trở thành: câu trả lời AI hoàn chỉnh trước tiên, công cụ kéo người dùng vào hội thoại tiếp theo ngay sau đó, và ten blue links bị đẩy xuống vị trí gần như không ai lướt tới. Barry Schwartz của Search Engine Roundtable ghi nhận cụ thể thay đổi này sau bài đăng của Chris Long, kèm GIF minh chứng cấu trúc SERP mới.
Google nói gì về thay đổi này?
Phát ngôn viên Jennifer Kutz xác nhận với The Verge: “Với một số query, AI Overviews có thể tự động mở rộng cho những chủ đề mà hệ thống của chúng tôi xác định là hữu ích nhất. Nghiên cứu của chúng tôi cho thấy với trải nghiệm động này, người dùng thấy Search hữu ích hơn và khám phá sâu hơn ở các bước tiếp theo.”
Robby Stein, Giám đốc sản phẩm tại Google, cũng lên tiếng trên X: việc mở rộng chỉ xảy ra khi hệ thống đánh giá chủ đề thực sự cần, và nếu người dùng đã bắt đầu cuộn xuống dưới thì việc mở rộng sẽ bị hủy để không làm mất vị trí đọc. Nghe có vẻ thiện chí, nhưng thực tế cho thấy trên desktop, phần lớn màn hình đầu tiên giờ đây thuộc về câu trả lời của Google.
Tại sao tôi cho rằng đây là đòn nặng nhất vào organic?
Vì nó tấn công vào đúng biến số còn sót lại của organic traffic: scroll depth. Dữ liệu ngành đã chứng minh từ lâu rằng AI Overviews làm giảm CTR nghiêm trọng. Thí nghiệm ngẫu nhiên trên 1.065 người dùng mà tôi từng phân tích cho thấy organic click giảm 38% khi có AI Overviews. Nhưng khi đó, người dùng ít nhất vẫn thấy link ở màn hình đầu. Giờ thì không nữa.
Chuỗi logic của Google rất rõ ràng, tôi bóc tách thành ba lớp. Lớp một: trả lời đầy đủ tại chỗ để người dùng không cần click. Lớp hai: hộp “Ask anything” mở sẵn để chuyển hướng sang hội thoại thay vì quay lại danh sách link. Lớp ba: chỉ khi đã “an táng” cho hai lớp trên, danh sách link mới xuất hiện. Mỗi lớp đều được thiết kế để giữ chân người dùng trong vườn nhà Google.
Bảng so sánh SERP trước và sau thay đổi
| Yếu tố | Trước (AI Overviews cũ) | Sau (auto-expand) |
|---|---|---|
| Hiển thị câu trả lời AI | Đoạn ngắn, cần bấm “Show more” | Toàn bộ câu trả lời tải sẵn |
| Hộp “Ask anything” | Không có trên SERP thường | Mở mặc định ngay dưới câu trả lời |
| Vị trí ten blue links | Màn hình đầu, dưới tóm tắt | Bị đẩy sâu xuống dưới, phải cuộn nhiều |
| Hành vi người dùng | Đọc tóm tắt rồi quyết định click | Đọc hết đáp án, bị dẫn sang hội thoại tiếp theo |
SEOer cần làm gì khi blue links bị đẩy xuống?
Câu trả lời ngắn: ngừng đặt cược tất cả vào vị trí số 1 và chuyển mục tiêu sang việc được nhắc tên bên trong câu trả lời AI. Khi màn hình đầu đã thuộc về AI Overviews, thứ hạng 1 và thứ hạng 5 có giá trị hiển thị gần như nhau. Điều quan trọng là thương hiệu và nội dung của bạn có được hệ thống của Google dẫn nguồn hay không.
Về lâu dài, tôi thấy ba việc đáng ưu tiên. Thứ nhất, đo lường AI visibility thay vì chỉ theo dõi ranking, vì impression trong môi trường AI không phản ánh qua vị trí link. Thứ hai, viết nội dung trả lời trực tiếp các câu hỏi mà hệ thống ưu tiên mở rộng, tức chủ đề mang tính so sánh, đánh giá, hướng dẫn. Thứ ba, đa kênh hóa traffic, từ referral từ các công cụ AI cho đến social, thay vì phụ thuộc một mình Google. Đây chính là lý do link carousel trong AI Mode và nút Preferred Sources đáng chú ý hơn bao giờ hết.
Kết luận: cửa sổ đang khép lại từng ngày
Google từng bị chỉ trích vì “mượn” nội dung của publisher để nuôi AI, và một thẩm phán Mỹ vừa gọi tình trạng này là “seems really unfair”. Nhưng áp lực pháp lý không làm Google chậm tay. Auto-expand AI Overviews là tín hiệu rõ nhất rằng Google sẵn sàng đổi luôn trải nghiệm tìm kiếm cốt lõi để đẩy AI Mode thành mặc định, bất chấp publisher mất traffic.
Lời khuyên của tôi sau nhiều năm ngồi soi những thay đổi kiểu này: đừng chờ đợt cập nhật thuật toán tiếp theo mới phản ứng. Hành vi người dùng đã đổi trước khi ranking của bạn đổi. Ai chuyển mục tiêu sang được trích dẫn trong câu trả lời AI từ hôm nay sẽ có lợi thế dữ liệu sớm hơn kẻ vẫn còn ôm khái niệm “top 1 blue link” như thánh đường.
